5. Gün

Deniz, bugün öfkeli bir dev gibi kıyıları dövüyordu. Köpüren dalgalar, iskelenin yorgun kazıklarına çarptıkça etrafa tuzlu bir duman yayılıyordu. Gökyüzündeki kurşuni bulutlar, fırtınanın şiddetini artıracağının habercisi gibi birbirinin üzerine yığılmıştı.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisinden yararlanılmamıştır?

Bilim insanları, içinde bulunduğumuz dönemi "Antroposen" yani "İnsan Çağı" olarak adlandırmayı öneriyorlar. Bu terim, insanın yeryüzündeki etkisinin artık jeolojik bir güç hâline geldiğini ifade eder. Gelecekte yer kabuğunun katmanları incelendiğinde, plastik atıklar, nükleer serpintiler ve beton kalıntıları bizim dönemimizin imzası olarak görülecek. Doğa artık insanın arka planı değil, insanın doğrudan müdahale ettiği ve geri dönülemez şekilde değiştirdiği bir yapıya dönüşmüştür.

Bu parçadan hareketle "antroposen" kavramı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Kritik düşünme, bir iddiayı kabul etmeden önce onun dayanaklarını sorgulama ve varsayımların tutarlılığını test etme disiplinidir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi 'kritik düşünme' sürecinin bir parçası olamaz?

Modern mimaride "sürdürülebilirlik" kavramı, sadece güneş panelleri kullanmak veya atık suları geri dönüştürmekle sınırlı değildir. Elbette bu teknik detaylar çevresel etkiyi azaltmak adına kıymetlidir; fakat asıl mesele, yapının inşa edildiği coğrafyanın iklimine, dokusuna ve yerel malzemesine ne kadar uyum sağladığıdır. Bir bina, binlerce kilometre öteden getirilen "çevreci" malzemelerle değil, ayağını bastığı toprağın imkânlarını akıllıca kullanarak gerçek bir ekolojik kimlik kazanır.

Bu parçada vurgulanmak istenen düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

(I) Uyku, beynin gün boyu topladığı bilgileri işlediği ve nöral bağları güçlendirdiği hayati bir süreçtir. (II) Derin uyku evresinde beyin, kısa süreli bellekten gelen verileri uzun süreli belleğe aktararak öğrenmeyi kalıcı kılar. (III) Bu süreçte sinapslar arasındaki iletişim hızlanır ve gereksiz bilgiler ayıklanarak zihinsel bir temizlik yapılır. (IV) Günümüzde uyku laboratuvarlarında yapılan araştırmalar, beyin dalgalarının hızını ölçmek için gelişmiş teknolojik cihazlar kullanmaktadır. (V) Dolayısıyla kaliteli bir uyku, sadece dinlenmek değil, öğrenilen bilgilerin zihne mühürlenmesi anlamına gelir.

Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Astronomi, gök cisimlerinin konumlarını, hareketlerini ve kimyasal yapılarını fizik yasaları çerçevesinde inceleyen bir bilim dalıdır. Astroloji ise gök cisimlerinin diziliminden yola çıkarak insan karakteri ve geleceği hakkında kehanetlerde bulunan bir inanç sistemidir. Astronomi; gözleme, deneye ve kanıtlanabilir verilere dayanırken astrolojinin iddiaları bilimsel bir yöntemle test edilemez ve ispatlanamaz. Tarihsel süreçte bu iki alan iç içe geçmiş olsa da modern dünyada yöntem ve amaç bakımından birbirlerinden kesin çizgilerle ayrılmışlardır.

Bu parçada astronomi ve astroloji ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Biyoçeşitlilik, yeryüzündeki tüm yaşam formlarının birbirine pamuk ipliğiyle bağlı olduğu devasa bir ağdır. Bir türün yok olması, ilk bakışta sadece o türün kaybı gibi görünse de aslında tüm ekosistemin dengesini sarsan bir domino etkisine sahiptir. Örneğin, polen taşıyıcı böceklerin sayısındaki azalma, tarımsal verimliliği doğrudan etkileyerek gıda güvenliğini tehlikeye atmaktadır. Doğadaki bu hassas dengeyi korumak, sadece çevreci bir duyarlılık değil, insanlığın varlığını sürdürebilmesi için zorunlu bir stratejidir.

Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

Şemaya göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Şema ve bilgi notundan hareketle aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Okul doktorunun notuna göre tarama aşağıdaki zaman aralıklarından hangisinde yapılabilir?