Temel Beceriler
Temel beceriler, bütün diğer becerilerin yapı taşlarıdır. Bir metinde aradığını bulmak, doğru seçeneği seçmek, konuyu ya da kişiyi belirlemek ve ilgili cümleyi işaret etmek… Bunlar sağlam olursa özetleme, çıkarım ve değerlendirme de kolaylaşır!
Bir otobüs durağındasın. Tabelada kendi otobüsünün numarasını bulursun, gelen otobüslerden doğrusunu seçersin, kaçta geleceğini belirlersin ve arkadaşına parmağınla işaret edersin: “İşte bizimki!” Bunları düşünmeden, saniyeler içinde yaparsın. Okurken de aynı beceriler çalışır.
Okurken kullandığın temel beceriler
Her adım bir süreç bileşenidir. Bir adıma dokun, ayrıntısını öğren.
- 1KB1.5Bilgiyi bulKarmaşık bir süreç gerektirmeden edinilen, gözlenebilen eylem: Bulma→
- 2KB1.6Doğru olanı seçKarmaşık bir süreç gerektirmeden edinilen, gözlenebilen eylem: Seçme→
- 3KB1.7Belirle ve adlandırKarmaşık bir süreç gerektirmeden edinilen, gözlenebilen eylem: Belirleme→
- 4KB1.8Cümleyi işaret etKarmaşık bir süreç gerektirmeden edinilen, gözlenebilen eylem: İşaret Etme→
Okul Gezisi Duyurusu
Gezi ne zaman? → 14 Kasım Perşembe. Otobüs kaçta kalkıyor? → 09.00. Cevaplar metinde açıkça yazıyor.
“Gezi için mutlaka yapılması gereken şey hangisi?” sorusunda seçenekler arasından izin belgesini teslim etmeyi seçeriz; çünkü “gerekir” sözcüğü zorunluluğu gösterir.
Metnin türü duyuru, konusu bilim merkezi gezisi, hedef kitlesi 6. sınıf öğrencileri.
Görüş bildiren cümle hangisi? → (5), çünkü “Bence” ile başlıyor. Son teslim tarihi hangi cümlede? → (3).
Testlerde karşına böyle çıkar
- “Metne göre … nedir / ne zaman / nerededir?”
- “Aşağıdakilerden hangisi … için uygun bir seçimdir?”
- “Bu metnin konusu hangisidir?”
- “Metindeki olayın geçtiği yer/zaman hangisidir?”
- “Numaralanmış cümlelerden hangisinde … ?”
- “Sözcük bu cümlede hangi anlamda kullanılmıştır?”
Sık yapılan hatalar
✗ Soruyu tam okumadan metindeki ilk sayıyı ya da adı işaretlemek.
✓ Soru kökündeki anahtar sözcüğün (cumartesi, toplam, ilk) altını çiz; metinde o sözcüğü bul ve çevresine bak.
✗ Ölçütlerden yalnızca birine bakarak seçim yapmak.
✓ Seçimde istenen bütün ölçütleri (kısa + dikkat çekici + konuyla ilgili) her seçenekte tek tek kontrol et.
✗ Konu ile ayrıntıyı karıştırmak.
✓ Kendine sor: “Bütün cümleler neyden söz ediyor?” Yalnızca bir cümlede geçen bilgi konu değil, ayrıntıdır.
✗ Numaralı cümle sorularında tahminle işaretlemek.
✓ Her cümleyi ayrı ayrı oku ve istenen özelliği (görüş, sonuç, yeni kişi) gösteren ipucu sözcüğü bul: “bence, bu nedenle, ilk kez”.
Sınıfına göre neler bekleniyor?
Kısa metinlerde açıkça verilen bilgileri (kim, ne, nerede, ne zaman) bulur, verilen seçenekler arasından metne uygun olanı seçersin.
Metnin konusunu, türünü, kişilerini ve zamanını belirler; numaralanmış cümleler arasında istenen özelliği taşıyan cümleyi işaret edersin.
Tablo, grafik ve duyuru gibi farklı metinlerde aradığın bilgiyi hızlıca bulur, sözcüklerin bağlama uygun anlamını seçersin.
Uzun ve çok parçalı metinlerde bilgileri bulup birbirinden ayırır, LGS tipi “numaralanmış cümlelerden hangisi” sorularında ipucu sözcükleri kullanarak doğru cümleyi işaret edersin.
Mini Test: Temel Beceriler
Bütün adımlardan karışık sorular. Sonunda hangi adımda güçlü olduğunu gör.
Report a question
Bu beceri en çok bunlarla birlikte çalışır
- KB2.4 Çözümleme →
- KB2.3 Özetleme →
- KB2.5 Sınıflandırma →
- TAB2.1 Okumayı Yönetme →
- OB1.2 Bilgiyi Toplama
👩🏫Öğretmen Köşesi: “Bilgi Avı” etkinliği15–20 dk • Sınıf içi etkinlik+
Öğrencilerin bulma, seçme, belirleme ve işaret etme becerilerini hız ve doğrulukla kullanması.
- Sınıfa numaralanmış cümlelerden oluşan kısa bir duyuru, afiş ya da haber metni dağıtın.
- Tahtaya dört sütun çizin: Bul – Seç – Belirle – İşaret et.
- Her sütun için birer görev kartı okuyun (örn. “Etkinlik kaçta başlıyor?”, “Görüş bildiren cümleyi işaret et.”).
- Öğrenciler cevabı yazarken metinde kanıt olan yerin altını çizsin.
- Hızlı bitirenlerden kendi görev kartlarını yazmalarını isteyin.
KB1 temel becerileri, üst düzey becerilerin ön koşuludur. Öğrenci karnesinde KB1 düşük çıkıyorsa önce burada sağlamlaştırma yapın. Atölyede okumayla en ilişkili dört temel beceri (KB1.5 Bulma, KB1.6 Seçme, KB1.7 Belirleme, KB1.8 İşaret Etme) yer alır. Bu beceri TAB2.1.SB1 ve OB1.2 ile birlikte etiketlenmiştir.