Yorumlama
Yorumlamak, bir metni, sözü ya da grafiği bağlamından koparmadan inceleyip kendi sözlerinle yeniden açıklamaktır. Bir çevirmen gibi: Sözcükleri değiştirirsin ama anlamı asla bozmazsın!
Annen “Kapıda çantan yine dağ gibi!” dedi. Bu sözü yorumlarsın: Çantanın gerçekten bir dağ olmadığını, annenin çantanın çok dolu ya da dağınık olduğunu söylemek istediğini anlarsın. Sonra kardeşine kendi sözlerinle aktarırsın: “Annem çantamı toplamamı istiyor.” İşte bu bir yorumlamadır.
Yorumlarken adım adım
Her adım bir süreç bileşenidir. Bir adıma dokun, ayrıntısını öğren.
Sessiz Harfler
Bağlam: Dede eski kitapları karıştırırken söylüyor. İpucu: Anlatıcı “her okuduğum kitaptan yeni bir şey öğrendikçe” diyor. “Sessiz bir öğretmen” mecaz anlamlıdır.
Sözü yeni bir duruma taşı: Bir öğrenci, sınıfında öğretmen yokken bir bilim kitabından gezegenler hakkında bilgi öğreniyor. Kitap, ses çıkarmadan ona öğretmiş oldu.
“Kitaplar konuşmasa da okuyana öğretmen gibi yeni bilgiler kazandırır.” Anlam korunuyor, ekleme ya da çıkarma yok.
Testlerde karşına böyle çıkar
- “Bu sözle anlatılmak istenen hangisidir?”
- “Bu cümleyi anlamını bozmadan ifade eden seçenek hangisidir?”
- “Grafikteki bilgileri doğru yorumlayan cümle hangisidir?”
- “Bu atasözü hangi durumu anlatmak için kullanılabilir?”
- “Altı çizili sözle anlatılmak istenen nedir?”
- “Bu metin tabloya nasıl dönüştürülür?”
Sık yapılan hatalar
✗ Mecazlı sözleri gerçek anlamıyla düşünmek.
✓ Bağlama bak: “Bu söz bu durumda gerçek anlamıyla kullanılmış olabilir mi?” Değilse mecaz anlamını ara.
✗ Yeniden ifade ederken anlama yeni bir yargı eklemek.
✓ Kendi sözlerini yazdıktan sonra iki cümleyi yan yana koy: Fazladan bir bilgi ya da yargı eklendi mi?
✗ Tablo veya grafiği metne dönüştürürken sayıları ya da sırayı değiştirmek.
✓ Dönüştürdükten sonra her bilgiyi kaynakla tek tek karşılaştır.
✗ Sözü bağlamından koparıp genel bir anlam yüklemek.
✓ Sözün kim tarafından, hangi durumda söylendiğini mutlaka hesaba kat.
Sınıfına göre neler bekleniyor?
Deyim ve atasözlerinin günlük hayatta hangi durumlar için kullanıldığını açıklar, kısa cümleleri kendi sözlerinle yeniden ifade edersin.
Mecazlı söyleyişleri bağlamına göre yorumlar, basit tablo ve şemaları metne dönüştürürsün.
Şiir dizelerini ve söz sanatlarını bağlam içinde yorumlar; grafik, tablo ve metin arasında anlamı bozmadan dönüşüm yaparsın.
Metinlerdeki altı çizili sözleri ve iletileri bağlamından koparmadan yorumlarsın. LGS tipi “bu sözle anlatılmak istenen” sorularında anlamı daraltan, genişleten ya da tersine çeviren seçenekleri elersin.
Mini Test: Yorumlama
Bütün adımlardan karışık sorular. Sonunda hangi adımda güçlü olduğunu gör.
Report a question
Bu beceri en çok bunlarla birlikte çalışır
- KB2.3 Özetleme →
- KB2.10 Çıkarım Yapma →
- KB1 Temel Beceriler →
- TAB2.2 Anlam Oluşturma →
- OB7.6 Verileri Basitleştirme ve Dönüştürme
👩🏫Öğretmen Köşesi: “Çevirmen Masası” etkinliği20–25 dk • Sınıf içi etkinlik+
Öğrencilerin mecazlı söz, atasözü ve görselleri bağlamı içinde yorumlaması ve anlamı bozmadan kendi sözleriyle yeniden ifade etmesi.
- Her gruba bir atasözü, mecazlı bir cümle ve küçük bir tablo içeren bir kart verin.
- Gruplar önce bağlamı ve ipuçlarını incelesin; mecazlı sözcüklerin altını çizsinler (SB1).
- Atasözünü günlük hayattan yeni bir duruma, tabloyu ise iki cümlelik bir metne dönüştürsünler (SB2).
- Mecazlı cümleyi kendi sözleriyle yeniden yazsınlar (SB3).
- Diğer gruplar “Anlam korundu mu, ekleme var mı?” sorusuyla yeniden ifadeleri kontrol etsin.
Yorumlama ile çıkarım sık karıştırılır: Yorumlamada var olan anlamı yeniden açıklarız, çıkarımda ise metinde söylenmeyeni buluruz. LGS’de “altı çizili sözle anlatılmak istenen” soruları bu becerinin en yaygın biçimidir. Bu beceri TAB2.2.SB3 ve OB7.6 ile birlikte etiketlenmiştir.