Yansıtma
Yansıtma, yaşadığın bir deneyime aynada bakar gibi geri dönüp bakmaktır. Ne oldu? Bundan ne öğrendim? Öğrendiğim şey gerçekten doğru mu? Bu üç soruyla her deneyim bir derse dönüşür.
Bir maçtan sonra “Bugün pas verirken hep acele ettim, bu yüzden top rakibe geçti. Bir dahaki maçta önce etrafa bakacağım.” dersin. Önce olanları gözden geçirdin, sonra ders çıkardın, sonra da bir sonraki maçta deneyeceğin bir karar verdin. İşte bu bir yansıtmadır.
Yansıtma yaparken adım adım
Her adım bir süreç bileşenidir. Bir adıma dokun, ayrıntısını öğren.
Okuma Günlüğüm
Ne oldu? Metni iki kez okudum ama bazı paragrafları anlamadım. Üçüncü okumada her paragrafa anahtar sözcük yazdım ve anladım.
Ne öğrendim? Paragraflara anahtar sözcük yazmak, uzun bilgilendirici metinleri anlamamı kolaylaştırıyor.
Gerçekten doğru mu? Bunu yalnızca bir metinde denedim. Gelecek hafta başka bir metinde de deneyip sonucu karşılaştıracağım.
Testlerde karşına böyle çıkar
- “Bu deneyimi gözden geçiren biri hangi soruyu sormalıdır?”
- “Kişinin deneyiminden çıkarabileceği en uygun sonuç hangisidir?”
- “Aşağıdakilerden hangisi deneyime dayalı bir çıkarım değildir?”
- “Bu çıkarımı değerlendirmek için ne yapılmalıdır?”
- “Hangi öğrencinin yansıtması daha dengelidir?”
Sık yapılan hatalar
✗ Yalnızca “güzeldi / kötüydü” deyip geçmek.
✓ Olanları sırasıyla yaz: Ne yaptım? Ne oldu? Neden böyle oldu?
✗ Tek bir deneyimden herkes için geçerli bir kural çıkarmak.
✓ Çıkarımını kendine göre ve deneyimin sınırları içinde yaz: “Benim için …, bu durumda …”
✗ Ulaştığı çıkarımı hiç sınamamak.
✓ Çıkarımını bir sonraki deneyimde dene ve sonucu karşılaştır.
✗ Yalnızca hataları ya da yalnızca başarıları görmek.
✓ Hem iyi giden hem de geliştirmen gereken yönleri birlikte yaz.
Sınıfına göre neler bekleniyor?
Okuduğun bir metnin ya da yaptığın bir etkinliğin ardından ne yaptığını ve ne hissettiğini anlatırsın.
Okuma deneyimini gözden geçirir, neyin işe yaradığını ve neyin zorladığını belirler, kendine bir hedef koyarsın.
Deneyimlerinden çıkarımlar yapar, bu çıkarımları farklı metin ve durumlarda sınarsın.
Okuma stratejilerini ve öğrenme yollarını eleştirel olarak değerlendirir, gerekirse değiştirirsin.
Mini Test: Yansıtma
Bütün adımlardan karışık sorular. Sonunda hangi adımda güçlü olduğunu gör.
Bu beceri en çok bunlarla birlikte çalışır
👩🏫Öğretmen Köşesi: “Ayna Defteri” etkinliği15–20 dk • Sınıf içi etkinlik+
Öğrencilerin bir okuma ya da öğrenme deneyimini gözden geçirmesi, bundan çıkarım yapması ve bu çıkarımı sınaması.
- Bir okuma etkinliğinin sonunda öğrencilere üç sütunlu bir “Ayna Defteri” sayfası verin: Ne oldu? Ne öğrendim? Bunu nasıl sınayacağım?
- Öğrenciler ilk sütunu olayları sırasıyla yazarak doldursun (SB1).
- İkinci sütuna deneyimden çıkardıkları bir dersi yazsınlar (SB2).
- Üçüncü sütuna bu dersi bir sonraki okumada nasıl deneyeceklerini yazsınlar (SB3).
- Bir hafta sonra defterlere dönüp sonuçları birlikte konuşun.
Yansıtma, Türkçe alan becerilerinden TAB2.3 Süreci Değerlendirme ile yakından ilişkilidir. Okuma günlükleri bu becerinin en doğal uygulama alanıdır. Bu beceri TAB2.3.SB1 ve OB1.5 ile birlikte etiketlenmiştir.