Süreci Değerlendirme
Süreci değerlendirmek, okuma bittikten sonra kendi okumana dönüp bakmak ve okuduğun metin hakkındaki görüşünü gerekçeleriyle ortaya koymaktır. Bir sporcu gibi: Maçtan sonra hem kendi oyununu değerlendirirsin hem de maç hakkındaki görüşünü söylersin!
Bir video oyununda bölümü bitirdiğinde “Bu bölümde hep aynı yerde takıldım, bir dahaki sefere zıplamayı erken yapmalıyım.” dersin. Sonra arkadaşına oyunu anlatırsın: “Bölüm zordu ama çok eğlenceliydi, çünkü bulmacalar akıllıcaydı.” Okuduktan sonra da aynısını yaparsın: kendini değerlendirir ve görüşünü ortaya koyarsın.
Okumanı değerlendirirken adım adım
Her adım bir süreç bileşenidir. Bir adıma dokun, ayrıntısını öğren.
Okuma Günlüğüm
Ölçüt: Metni anladım mı? Bulgu: Bilimsel terimlerde zorlandım, iki bölümü yeniden okudum. Karar: Bir dahaki sefere bilmediğim terimleri not alıp sözlükten bakacağım.
“Öykü, su altında yaşamanın zorluklarını ilginç bir biçimde anlatıyor. Enerji sorununun çözümü bence biraz aceleye getirilmiş; çünkü kahramanlar sorunu çok kısa sürede çözüyor.”
Testlerde karşına böyle çıkar
- “Okuyucunun okuma sürecini değerlendirmesi için hangisi yapılmalıdır?”
- “Hangi öğrenci okumasını bir ölçüte göre değerlendirmiştir?”
- “Metinle ilgili gerekçeli bir görüş hangisidir?”
- “Bu metne verilebilecek en uygun tepki hangisidir?”
Sık yapılan hatalar
✗ Okuma bitince hiç geri dönüp bakmamak.
✓ Her okumadan sonra iki soru sor: “Neyi iyi yaptım? Neyi daha iyi yapabilirim?”
✗ Kendini başkalarıyla kıyaslayarak değerlendirmek.
✓ Kendini bir ölçüte göre değerlendir: anlama, sözcük, hız, not alma. Başkasının hızı ölçüt değildir.
✗ Görüşünü gerekçesiz bırakmak.
✓ “Bence …, çünkü …” kalıbını kullan ve gerekçeni metinden bir örnekle destekle.
Sınıfına göre neler bekleniyor?
Okuduğun metni anlayıp anlamadığını basit sorularla kontrol eder, metin hakkındaki duygularını söylersin.
Okuma güçlüklerini (bilinmeyen sözcük, karışık bölüm) fark eder ve bunlar için çözüm önerirsin. Görüşünü gerekçelendirirsin.
Okuma sürecini ölçütlere göre değerlendirir, okuma günlüğü tutar; metnin güçlü ve zayıf yönlerine ilişkin görüş bildirirsin.
Okuma stratejilerinin işe yarayıp yaramadığını değerlendirir, metne ilişkin eleştirel ve dengeli bir görüş ortaya koyarsın.
Mini Test: Süreci Değerlendirme
Bütün adımlardan karışık sorular. Sonunda hangi adımda güçlü olduğunu gör.
Report a question
Bu beceri en çok bunlarla birlikte çalışır
- KB2.17 Değerlendirme →
- KB3.3 Eleştirel Düşünme →
- KB3.2 Problem Çözme →
- OB1.5 Bilgiyi Kullanarak Eleştirel Düşünme
👩🏫Öğretmen Köşesi: “Okuma Aynası” etkinliği15–20 dk • Sınıf içi etkinlik+
Öğrencilerin okuma süreçlerini ölçütlere göre değerlendirmesi ve metne gerekçeli bir tepki vermesi.
- Okuma etkinliğinin sonunda her öğrenciye üç ölçütlü bir öz değerlendirme kartı verin: Anladım mı? Zorlandığım yer neresi? Ne yaptım?
- Öğrenciler kartı doldurup bir sonraki okuma için bir hedef yazsın (SB1).
- Ardından metin hakkındaki görüşlerini “Bence …, çünkü …” kalıbıyla yazsınlar (SB2).
- İkili eşleşmelerde görüşlerini paylaşıp gerekçelerini karşılaştırsınlar.
TAB2.3 okuma sonrası üst bilişsel değerlendirmeyi kapsar. Okuma günlüğü bu bileşen için güçlü bir araçtır. Kendin Dene soruları TAB2.3 etiketli sorulardan seçilmiştir.